Bạn có từng thắc mắc: “Giấy làm từ gì?”

Có thể nói giấy là một vật dụng gắn liền với cuộc sống của mỗi người, vậy có khi nào mà bạn tự hỏi “Giấy làm từ gì? Có nguồn gốc từ đâu? Hay quy trình sản xuất như thế nào?” Đừng bỏ qua cơ hội tìm hiểu những điều quen thuộc nhưng rất mới mẻ và hữu ích này qua bài viết dưới đây nhé!

Nguyên liệu	Đặc điểm	Thường dùng làm
Gỗ keo, bạch đàn	Sợi ngắn, dễ nghiền thành bột mịn	Giấy in, giấy viết, giấy trắng
Gỗ thông (cây lá kim)	Sợi dài, cho giấy dai, chịu lực tốt	Giấy kraft, giấy bao gói, túi giấy
Giấy thu hồi	Được phân loại, đánh tơi và tái chế thành bột	Bìa carton, giấy bao gói, giấy vệ sinh
Tre, nứa	Giàu cellulose, mọc nhanh	Giấy, khăn giấy tre
Bã mía, rơm rạ	Phụ phẩm nông nghiệp, tận dụng được	Bao bì bã mía ép khuôn (hộp, khay, đĩa)

Giấy làm từ gì?

Giấy là loại vật liệu có nguồn gốc từ tự nhiên. Khi mới phát minh ra phương pháp làm giấy, nó được làm hoàn toàn bằng sợi có trong vỏ cây. Ngày nay, khi công nghệ phát triển hơn, người ta còn sử dụng phương pháp tái chế để sản xuất giấy, có thành phần là bột gỗ tái chế. Và dù được sản xuất bằng phương pháp nào thì thành phần chủ yếu của giấy vẫn là chất xơ – xenlulozo. Trong thành phần của giấy, bột gỗ/bột giấy chiếm khoảng 70%, 30% còn lại là các chất độn khác như cao lanh, tinh bột, phấn, … tùy vào mục đích sử dụng của giấy.

Tất nhiên, không phải loại gỗ nào cũng có thể dùng để sản xuất giấy. Những loại cây thường được trồng để cung cấp nguyên liệu cho ngành công nghiệp giấy đó là vân sam, linh sam, thông, thông rụng lá, sồi, dương, bulô, bạch đàn và keo lá tràm. Những loại cây này sinh trưởng nhanh, thời gian thu hoạch ngắn. 

Các loại giấy thông dụng thường gặp 

Trên thị trường hiện nay có rất nhiều phân loại giấy khác nhau. Người ta có thể dựa vào một số tiêu chí để phân loại như: 

Theo thành phần: Giấy tái chế, hoặc giấy nguyên sinh, …

Theo màu sắc: giấy nâu (giấy chưa tẩy trắng), giấy đã tẩy trắng, giấy màu, … Trong đó sẽ có những loại giấy có màu trắng được sản xuất từ bột gỗ màu trắng, tức không chứa phần bột gỗ từ phần vỏ cây. Ngoài ra để giấy được trắng phải qua một công đoạn tẩy trắng bột giấy. Loại giấy có màu nâu được hình thành khi các cuống cây được thấm ướt trong nồi nấu trước khi mài thành bột.

Theo công dụng: Giấy in báo, giấy không tráng dùng để viết, in ấn, giấy vệ sinh, giấy ăn, giấy kraft là bìa sổ, bìa tập, giấy làm bìa carton, giấy than, giấy nỉ, giấy dán tường, giấy cuốn thuốc lá, túi giấy, …

Hiện nay, một loại giấy cũng được sử dụng khá phổ biến đó là giấy kraft. Giấy có màu sắc đặc trưng là màu nâu nhạt, vàng nâu. Nguyên liệu làm giấy kraft có thể sử dụng tất cả các loại gỗ, bao gồm cả thông và tre (vốn bị bỏ đi trong các quy trình làm giấy truyền thống), cùng với một số ưu điểm nó đã trở thành một xu hướng nguyên liệu xanh vì môi trường.

Quy trình sản xuất giấy

Nguyên liệu cần thiết trong sản xuất giấy 

Sau khi gỗ được vận chuyển về nhà máy sẽ đến khâu tách riêng phần vỏ và phần lõi.  Phần lõi này sẽ được cắt, nghiền nhỏ, tẩy trắng, trộn nước với phụ gia tạo thành hỗn hợp để làm giấy. Còn phần vỏ sẽ được phơi khô để làm chất đốt trong các khâu sản xuất giấy cần nhiệt độ cao.

Quy trình sản xuất giấy chi tiết

Dưới đây là quy trình sản xuất giấy cơ bản, bao gồm 7 bước. Mọi người cùng tham khảo nhé!

Bước 1: Headbox (Phun trộn): Một hỗn hợp làm giấy có tỉ lệ 95% nước và 5% sợi giấy,  phun hỗn hợp này qua một khe mỏng.

Bước 2: Forming (Định hình): Lúc này, loại bỏ nước ra khỏi hỗn hợp. Khi đó, sợi giấy đã kết tinh thành một “màng giấy” mỏng và ẩm

Bước 3: Pressing (Ép giấy): Sau khi định hình “màng giấy” được đưa vào khâu ép mỏng. Sau công đoạn này, 50% lượng nước đã được loại bỏ.

Bước 4: Drying (Sấy khô): “Màng giấy” tiếp tục đi qua một thanh nhiệt nóng để sấy khô, tiếp tục loại bỏ nước

Bước 5: Sizing (Cán giấy): Một lớp bột mịn được cán lên bề mặt của tờ giấy để tăng độ mịn và bền của giấy

Bước 6: Coating (Tráng phủ): Lớp màu trắng được tráng lên giấy để tăng chất lượng mực in ấn

Bước 7: Reeling hoặc Sheeting (Hoàn thành): Giấy được cuộn hoặc cắt thành miếng tuỳ sản phẩm.

Đây là quy trình chung tuy nhiên ở mỗi nhà máy sản xuất giấy, có thể thêm một vài công đoạn để gia tăng chất lượng giấy hoặc gia công theo yêu cầu của bên đặt hàng. 

Có thể bạn chưa biết về giấy làm từ gì?

Giấy sau khi sử dụng còn có thể được tái sử dụng. Theo thống kê, có đến 80% giấy được tái sử dụng. Đây là một giải pháp thân thiện với môi trường và tiết kiệm tài nguyên rừng đang được khuyến khích.

Chúng ta vẫn nghĩ rằng ống hút giấy, tô giấy, … được làm từ giấy phế liệu hoặc tái chế. Thế nhưng sự thật là những sản phẩm liên quan đến thực phẩm, hoặc tiếp xúc trực tiếp với thực phẩm không sử dụng giấy tái chế mà 100% nguyên liệu sạch. 

Công nghệ sản xuất giấy ngày càng phát triển có phải là đang phá hoại rừng hay không? Có thể nói ngành giấy không hề phá hoại rừng. Đa số những loại cây trồng để làm giấy có tốc độ sinh trưởng nhanh, thời gian thu hoạch ngắn nên việc phủ xanh phần đất này cũng khá đơn giản. Ngoài ra, việc cung cấp gỗ cho ngành công nghiệp giấy còn giúp cho người dân có thêm thu nhập ổn định và bền vững. Tuy nhiên, chúng ta cũng cần phải sử dụng giấy một cách hiệu quả, tránh lãng phí.

Từ tờ giấy đến bao bì đựng đồ ăn: chủ quán cần biết gì?

Biết giấy làm từ gì mới là bước đầu. Với chủ quán, câu hỏi thực tế hơn là: loại giấy nào đủ cứng để đựng bún nóng, loại nào chịu được nước sốt, loại nào hợp để in logo cho đẹp. Phần dưới đây em tóm lại theo góc nhìn người làm bao bì giấy hằng ngày, để anh chị chọn đúng ngay từ lần đặt đầu.

Giấy kraft nâu và giấy trắng khác nhau ở đâu khi làm bao bì

Giấy kraft giữ màu nâu tự nhiên của bột gỗ chưa tẩy trắng, sợi giấy dài nên dai và khó rách. Đây là lý do tô giấy kraft, túi kraft hay hộp kraft được dùng nhiều cho món nóng, món nặng tay. Màu nâu cũng tạo cảm giác mộc, gần với hình ảnh “quán xanh” mà nhiều chủ quán muốn hướng tới.

Giấy trắng đã qua tẩy trắng, bề mặt mịn hơn nên in màu lên tươi, logo nhiều màu lên rõ nét. Quán trà sữa, cà phê, tiệm bánh thường chuộng giấy trắng vì cần màu thương hiệu chuẩn. Hai loại đều dùng được cho thực phẩm khi là giấy nguyên sinh và có lớp tráng phù hợp, khác nhau chủ yếu ở cảm giác và cách in.

Lớp tráng PE: phần “bí mật” giúp bao bì giấy không thấm

Giấy thuần thì hút nước. Để đựng được canh, nước sốt hay đồ uống, mặt trong tô, ly, hộp giấy được tráng một lớp màng mỏng (thường gọi là tráng PE). Lớp này chặn nước và dầu thấm ra thành giấy. Khi cầm thử một chiếc tô giấy, anh chị sẽ thấy mặt trong hơi bóng, đó chính là lớp tráng.

Món càng nhiều nước, càng nóng thì càng cần để ý lớp tráng và độ dày thành giấy. Món khô như bánh mì, xôi, đồ chiên thì có thể dùng túi giấy hoặc hộp giấy không cần tráng dày.

Định lượng giấy và cảm giác cầm tay

Định lượng giấy (gsm) cho biết một mét vuông giấy nặng bao nhiêu gam. Giấy càng nặng thường càng dày và cứng. Với bao bì đồ ăn, thành tô quá mỏng sẽ bị mềm, móp khi khách cầm món nóng. Thông số cụ thể của từng mẫu nằm ngay trên trang sản phẩm, anh chị nên xem kỹ và hỏi bên em nếu cần so sánh giữa các mẫu.

Chọn bao bì giấy theo mô hình quán

Mỗi mô hình có cách dùng bao bì riêng. Dưới đây là những lựa chọn thường gặp:

• Quán bún, phở, mì mang đi: ưu tiên tô giấy có nắp, thành dày, mặt trong tráng kỹ để giữ nước dùng.
• Quán cơm văn phòng, cơm gà, đồ nướng: hộp giấy đáy rộng, nắp gài chắc để không bung khi xếp chồng trong túi giao hàng.
• Quán cà phê, trà sữa, nước ép: ly giấy 1 lớp cho đồ lạnh, ly 2 lớp hoặc gợn sóng cho đồ nóng để khách không bị nóng tay.
• Tiệm bánh, bánh mì, đồ ăn vặt: túi giấy kraft hoặc túi giấy trắng, có thể in logo để khách mang đi cũng là quảng cáo.

Lỗi hay gặp khi chọn bao bì giấy

Đây là mấy lỗi em thường gặp khi tư vấn cho chủ quán mới mở:

1. Chọn dung tích quá sát: múc đầy miệng tô, đậy nắp là tràn. Nên chọn dư một chút so với khẩu phần thực tế.
2. Dùng hộp không tráng cho món nhiều sốt: sau vài phút đáy hộp mềm, thấm dầu, nhìn mất thẩm mỹ.
3. Không thử nắp trước khi đặt số lượng lớn: nắp lỏng là lý do phổ biến khiến món bị đổ khi giao.
4. Chỉ nhìn giá từng chiếc: bao bì yếu làm đổ món, khách phàn nàn, thiệt hại lớn hơn phần tiết kiệm được.
5. In logo quá nhiều màu ngay đợt đầu: nên thử 1 màu trước, bán ổn rồi mới nâng cấp mẫu in.

Giấy kraft, giấy trắng, giấy tái chế và “giấy bạc” làm từ gì?

Khi tìm “giấy làm từ gì”, nhiều anh chị thực ra đang muốn biết về một loại giấy cụ thể đang dùng hằng ngày. Bên em tóm gọn từng loại hay gặp trong quán ăn, quán nước.

Giấy kraft làm từ gì?

Giấy kraft làm từ bột gỗ nấu theo phương pháp kraft (nấu bột bằng hóa chất kiềm). Cách nấu này giữ được sợi gỗ dài và chắc, nên giấy dai, khó rách. Loại không tẩy trắng có màu nâu đặc trưng, đây là chất liệu quen thuộc của túi giấy và tô, hộp kraft cho quán mang đi.

Giấy trắng làm từ cây gì?

Giấy trắng thường làm từ bột gỗ keo, bạch đàn, đôi khi phối thêm bột gỗ thông cho chắc. Bột được tẩy trắng trước khi xeo thành tờ. Với bao bì đựng đồ ăn, giấy trắng cho bề mặt in màu tươi, hợp quán muốn logo nổi bật, xem thêm dòng tô giấy trắng.

Giấy tái chế làm từ gì?

Giấy tái chế làm từ giấy đã qua sử dụng: báo cũ, thùng carton, giấy văn phòng. Giấy được ngâm, đánh tơi, lọc tạp chất, có thể khử mực, rồi xeo lại thành tờ. Giấy tái chế hợp làm thùng, bìa, giấy gói bên ngoài. Bao bì chạm trực tiếp đồ ăn anh chị nên hỏi rõ loại bột giấy với bên cung cấp (xem thêm phần hỏi đáp bên dưới).

Bao bì bã mía có phải là giấy không?

Bã mía cũng là nguồn sợi cellulose như gỗ, nhưng thường được ép khuôn thành hộp, khay, đĩa chứ không xeo thành tờ giấy mỏng. Vì vậy hay được gọi riêng là bao bì bã mía, hợp các món cơm, đồ nóng cần hộp cứng cáp.

“Giấy bạc” và giấy nến làm từ gì?

“Giấy bạc” thực chất không phải giấy: đó là lá nhôm cán mỏng, nên chịu được nhiệt lò nướng và giữ nhiệt tốt. Khay nhôm, chén nhôm cũng cùng chất liệu, bên em xếp ở nhóm khay nhôm giấy bạc. Còn giấy nến là giấy được phủ một lớp chống dính (thường là silicone), dùng lót khuôn nướng bánh.

Câu hỏi thường gặp về giấy và bao bì giấy

Bao bì giấy đựng đồ ăn có làm từ giấy tái chế không?

Bao bì tiếp xúc trực tiếp với thực phẩm thường dùng giấy nguyên sinh, không dùng giấy phế liệu. Giấy tái chế hay được dùng cho thùng carton, lớp ngoài không chạm vào món ăn.

Giấy kraft có đựng được đồ nóng không?

Được, nếu là sản phẩm làm cho đồ nóng và có lớp tráng bên trong. Anh chị xem mô tả từng mẫu hoặc nhắn bên em để được chỉ đúng loại cho món của quán.

Vì sao có tô giấy màu nâu, có tô màu trắng?

Màu nâu là giấy kraft chưa tẩy trắng, màu trắng là giấy đã tẩy trắng. Khác nhau chủ yếu ở cảm giác và khả năng in màu, cách dùng tương tự nhau.

Bao bì giấy có phân hủy được không?

Phần giấy có nguồn gốc từ gỗ nên dễ phân hủy hơn nhựa. Riêng lớp tráng bên trong cần quy trình xử lý phù hợp, nên anh chị vẫn cần thu gom, phân loại rác đúng cách.

Có in logo quán lên bao bì giấy được không?

Được. Tô, ly, túi, hộp giấy đều in được logo. Số lượng in và đơn giá báo khi liên hệ, tùy mẫu và số màu.

Làm sao biết nên chọn dung tích bao nhiêu?

Cách nhanh nhất là lấy khẩu phần thực tế của quán đổ thử vào cốc đong, rồi chọn bao bì dư một chút. Bên em có thể gửi mẫu để anh chị thử trước khi đặt.

Kết luận

Hy vọng rằng qua bài viết này đã giúp các bạn có thêm nhiều thông tin hữu ích về một chủ đề quen thuộc “Giấy làm từ gì? Sử dụng giấy một cách hợp lý cũng góp một phần nhỏ trong việc bảo vệ môi trường.