Bao bì tự hủy sinh học có thực sự thân thiện với môi trường?

Vấn đề ô nhiễm môi trường bởi một trong những nguyên nhân do lượng rác thải nhựa thải ra môi trường quá nhiều. Rác thải từ túi nilon, từ cốc nhựa, hộp xốp, ống hút dùng một lần, … Những loại rác này thường không được xử lý đúng cách mà sẽ mang đi đốt, hoặc điểm đến sẽ là đại dương, hay chôn dưới lòng đất. Chúng phải mất hàng trăm năm để phân hủy và làm ô nhiễm môi trường. Đồng thời, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến hệ sinh thái của các loài động vật. Hàng nghìn động vật chết do ăn nhầm rác thải nhựa không tiêu hóa được. Để giảm thiểu vấn đề này, bao bì tự hủy sinh học đã được ra đời. Vậy chúng có những lợi ích như thế nào? Cùng tìm hiểu qua bài viết này nhé! 

Bao bì tự hủy sinh học là gì?

Hàng ngày, chúng ta đã quá quen với những chiếc túi nilon. Và nó đã trở nên thân thuộc đến mức nếu không có sẽ cảm thấy thiếu và gặp một số khó khăn. Chắc hẳn chúng ta ai cũng biết túi nilon là không tốt, là ô nhiễm môi trường. Thế nhưng chúng ta vẫn sử dụng nó như một phần không thể thiếu trong cuộc sống vì tính tiện lợi mà nó mang lại. 

Vì thế, bao bì sinh học đã ra đời. Đây là loại túi có thời gian phân hủy ngắn hơn so với các loại túi nilon thông thường. Vì vậy mà nó được xem là sản phẩm thân thiện với môi trường. Với thành phần chính là những chất hữu cơ như bột sắn, bột bắp, … khi tiếp xúc với các loại vi sinh vật trong môi trường tự nhiên, nó sẽ tự phân hủy thành những chất hữu cơ. 

Thành phần tạo nên bao bì sinh học 

Nguồn nguyên liệu chính để tạo nên bao bì sinh học có nguồn gốc tự tự nhiên. Đó là lúa, ngô, khoai, sắn, … Điều này sẽ làm giảm bớt việc thiếu hụt nguồn tài nguyên thiên nhiên hóa thạch. 

Dựa vào khả năng phân hủy tự nhiên mà người ta chia bao bì thành 2 loại chính: 

• Bao bì sinh học có khả năng phân hủy sinh học: Túi làm từ PHA, PLA,…
• Bao bì sinh học không có khả năng phân hủy sinh học: Túi làm từ PE (HDPE, LDPE), PET, PP,…

Do đó, các bạn cần chú ý mua túi có khả năng phân hủy sinh học để đảm bảo sức khỏe cho gia đình và thân thiện với môi trường nhé!

Tại sao chúng ta nên sử dụng bao bì tự hủy sinh học? 

Câu hỏi đặt ra tại sao chúng ta cần đến túi sinh học? Theo các nhà khoa học nghiên cứu, vấn đề lớn nhất trong việc gây ra ô nhiễm đó là tính chất khó phân hủy của túi nilon. Chúng phải mất hàng trăm năm mới có thể phân hủy hết. Trong khi đó, để chờ đợi chúng phân hủy thì hàng ngày, hàng giờ, một lượng rác thải nhựa, túi nilon vẫn không ngừng được đưa ra môi trường. Và con số này sẽ tăng theo cấp số nhân trong khi số lượng trước đó vẫn chưa kịp phân hủy. 

Hơn nữa, ở Việt Nam, xử lý rác thải từ túi nilon theo hai cách chính. Một là cho vào lò đốt, cách này tạo ra rất nhiều chất độc trong không khí và ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe người tiêu dùng. Ngoài ra, cách thứ hai đó là chôn lấp, đổ ra biển, đưa trực tiếp ra môi trường tự nhiên. Cách này chắc chắn sẽ làm ô nhiễm đất, nước, phá hủy hệ sinh thái, ảnh hưởng đến các loài động vật. 

Thế thì một chiếc túi sinh học với đầy đủ tính chất và công dụng như túi nilon truyền thống nhưng lại giải quyết được vấn đề của túi nilon – khó phân hủy. Túi sinh học dễ dàng phân hủy trong môi trường tự nhiên từ 1 – 2 năm. Vậy thì có lý do gì mà chúng ta lại không sử dụng một sản phẩm ưu việt hơn, thân thiện hơn với môi trường?

Trong tương lai, mong rằng túi sinh học sẽ dần thay thế túi nilon để Trái Đất được bao phủ bởi một màu xanh.

Đặc tính của bao bì tự hủy sinh học 

• Bao bì sinh học có màu trắng đục, không thấm nước. 
• Có đa dạng màu sắc và kích thước đáp ứng đủ yêu cầu của người sử dụng. 
• Không xảy ra phản ứng với các chất hóa học hay chất xúc tác nào. Vì thế mà đây được xem là sản phẩm an toàn cho sức khỏe người tiêu dùng.
• Nếu tiếp xúc đầy đủ với ánh sáng, cùng với một độ ẩm thích hợp nó sẽ tự phân hủy thành các chất hữu cơ. 

Ưu điểm và nhược điểm của bao bì sinh học 

Ưu điểm 

Các loại túi sinh học được đánh giá có nhiều ưu điểm nổi bật hơn so với các loại túi truyền thống.

Thời gian phân hủy nhanh, thân thiện với môi trường. 

Các loại túi sinh học phân hủy trong khoảng vài tháng – 1,2 năm phụ thuộc vào nguyên liệu chính của sản phẩm. Tuy nhiên để so sánh với vài trăm năm để phân hủy túi nilon truyền thống, thì con số vài năm đã ưu việt hơn rất nhiều. Sau khi phân hủy, túi sinh học tạo ra các chất hữu cơ, có thể làm phân bón cho đất mà không gây hại gì cho môi trường tự nhiên.

An toàn cho sức khỏe người sử dụng. 

Với tính chất không tác dụng với các chất hóa học túi sinh học có thể dùng để đựng thực phẩm một cách an toàn. Đồng thời, quá trình phân hủy, xử lý cũng không tạo ra các chất độc như túi nilon thông thường. 

Giảm thiểu được một lượng rác thải nhựa khó phân hủy ra môi trường.

Nếu chúng ta đồng loạt sử dụng bao bì tự hủy sinh học thì sẽ giảm thiểu được một lượng rác thải nhựa lớn khỏi môi trường. Số lượng bao bì nilon truyền thống sẽ giảm đi, môi trường sống không phải gồng mình để gánh chịu những hậu quả mà con người gây ra.

Nhược điểm 

Bên cạnh những ưu điểm vượt trội mà bao bì tự hủy sinh học mang lại, nó vẫn còn tồn tại một số nhược điểm như sau:

Giá cả

Giá thành của các loại túi sinh học cao hơn so với túi nilon. Do đó, nhiều người vẫn chưa sẵn sàng và chưa đủ điều kiện để thay đổi hành vi của mình. 

Yêu cầu công nghệ sản xuất

Việc sản xuất yêu cầu doanh nghiệp phải có công nghệ hiện đại, máy móc trang thiết bị thì mới có thể sản xuất được. Đây cũng là một trong những rào cản khiến cho việc sử dụng bao bì sinh học chưa thật sự phổ biến và được nhiều người quan tâm.

Ứng dụng trong cuộc sống hàng ngày 

Với những ưu điểm và sự thân thiện mà nó mang lại, loại bao bì này được sự dụng nhiều trong các hoạt động hàng ngày. Như là đi siêu thị, đi chợ, đựng thực phẩm, … 

Với mẫu mã, kích thước đa dạng bạn hoàn toàn có thể tìm kiếm cho mình một sản phẩm phù hợp. Sản phẩm được bày bán phổ biến ở các cửa hàng tạp hóa, siêu thị, …

Phân biệt các loại bao bì “xanh” hay bị nhầm

Ngoài thị trường, chữ “tự hủy”, “sinh học”, “thân thiện môi trường” được dùng khá thoải mái. Anh chị nên phân biệt rõ 4 nhóm dưới đây trước khi chọn bao bì cho quán:

Loại	Nguyên liệu thường gặp	Cách phân hủy / xử lý	Lưu ý
Phân hủy sinh học (biodegradable)	PLA, PHA, PBS, tinh bột, cellulose	Vi sinh vật phân giải thành nước, CO₂, sinh khối	Tốc độ phụ thuộc điều kiện môi trường, không phải cứ vứt là tự biến mất
Phân hủy trong điều kiện ủ (compostable)	PLA, bã mía, bột giấy	Phân hủy trong hệ thống ủ phân có nhiệt độ, độ ẩm phù hợp	Thường đi kèm tiêu chuẩn như EN 13432 (châu Âu), ASTM D6400 (Mỹ)
Nhựa “oxo” có phụ gia	Nhựa PE/PP trộn phụ gia oxy hóa	Vỡ vụn thành mảnh nhỏ dưới nắng, nhiệt	Vụn nhỏ vẫn là nhựa, không nên coi là bao bì sinh học
Bao bì tái chế được	Giấy, carton, PET, PP	Thu gom, phân loại rồi tái chế	Chỉ có ích khi được phân loại và thu gom đúng

Cách nhận biết bao bì tự hủy sinh học thật

• Xem thành phần và ký hiệu: bao bì chỉ ghi PE, PP, PS, PET là nhựa thông thường. Bao bì sinh học thật thường ghi rõ nguyên liệu (PLA, tinh bột, bã mía…) và tiêu chuẩn đạt được.
• Hỏi giấy tờ từ nhà cung cấp: phiếu kiểm nghiệm, chứng nhận tiêu chuẩn phân hủy hoặc tiêu chuẩn dùng cho thực phẩm.
• Đừng chỉ nhìn màu: màu trắng đục hay màu nâu không chứng minh được bao bì là sinh học.
• Cẩn thận với chữ “tự hủy 100%”: câu này không nói điều kiện phân hủy là gì. Anh chị nên hỏi rõ phân hủy ở môi trường nào.
• Để ý lớp tráng: hộp giấy, ly giấy thường có lớp tráng chống thấm. Nên hỏi nhà cung cấp lớp tráng là loại gì để biết cách xử lý sau dùng.

Quán ăn nên chọn bao bì thân thiện môi trường nào?

Bên em làm bao bì cho quán ăn, quán nước nên gợi ý theo món, để anh chị dễ đổi từ hộp xốp, túi nilon sang mà quán vẫn chạy trơn tru:

• Cơm, bún, món nóng nhiều nước sốt: bao bì bã mía (hộp, tô, đĩa) làm từ xơ mía sau ép, cứng cáp, chịu được món nóng.
• Phở, bún, mì, món nước mang đi: tô giấy có nắp, gọn khi giao hàng.
• Đồ ăn nhanh, cơm hộp, gà rán: hộp giấy đựng thức ăn các loại nắp gập, nắp cửa sổ.
• Đồ uống: ly giấy kèm ống hút giấy thay ống hút nhựa.
• Đóng gói mang về: túi giấy thay túi nilon, in được logo quán.

Lỗi hay gặp khi đổi sang bao bì xanh: đổi một lúc toàn bộ mà chưa thử với món thật. Anh chị nên lấy mẫu, thử đựng đúng món nóng nhất, nhiều nước nhất của quán, để vài chục phút xem có mềm, thấm không rồi mới chốt đặt số lượng.

Câu hỏi thường gặp về bao bì tự hủy sinh học

Bao bì tự hủy sinh học bao lâu thì phân hủy?

Tùy nguyên liệu và môi trường. Thường từ vài tháng đến khoảng 1–2 năm trong điều kiện có vi sinh vật, độ ẩm, nhiệt độ phù hợp; chôn sâu, thiếu oxy hoặc để nơi khô thì chậm hơn nhiều.

Bao bì phân hủy sinh học và bao bì phân hủy trong điều kiện ủ có giống nhau không?

Không hoàn toàn. Bao bì “phân hủy trong điều kiện ủ” (compostable) đạt tiêu chuẩn phân hủy trong hệ thống ủ trong thời gian xác định. Chữ “phân hủy sinh học” rộng hơn và không nói rõ thời gian, điều kiện.

Bao bì bã mía có phải bao bì tự hủy sinh học không?

Bã mía là nguyên liệu gốc thực vật, thuộc nhóm có thể phân hủy sinh học và ủ phân được. Khi chọn mua, anh chị vẫn nên hỏi nhà cung cấp về thành phần và tiêu chuẩn dùng cho thực phẩm.

Hộp giấy có phải bao bì tự hủy sinh học không?

Phần giấy có nguồn gốc bột gỗ, phân hủy được. Nhưng nhiều hộp, ly giấy có lớp tráng chống thấm, lớp này phân hủy chậm hơn phần giấy. Vì vậy hộp giấy thân thiện môi trường hơn hộp xốp nhưng không nên gọi chung là “tự hủy 100%”.

Túi nhựa “tự hủy” bán ngoài chợ có tốt không?

Cần xem kỹ. Có loại là nhựa sinh học thật, có loại chỉ là nhựa thường trộn phụ gia để vỡ vụn. Cách chắc nhất là xem thành phần ghi trên bao bì và giấy tờ tiêu chuẩn từ nhà cung cấp.

Quán nhỏ có nên chuyển sang bao bì sinh học không?

Nên chuyển dần. Bắt đầu từ món bán chạy nhất bằng hộp bã mía hoặc hộp giấy, giữ chất lượng món, rồi mở rộng sang ống hút giấy, túi giấy. Chi phí từng loại bên em báo khi liên hệ để anh chị tính bài toán phù hợp.

Kết luận

Hy vọng rằng qua bài viết này các bạn đã hiểu hơn về bao bì tự hủy sinh học. Mặc dù giá thành có cao hơn một chút, nhưng để bảo vệ môi trường, việc sử dụng túi sinh học vẫn luôn được khuyến khích. Cùng với việc sử dụng những sản phẩm thân thiện với môi trường, chắc chắn chúng ta sẽ làm giảm được phần nào lượng rác thải ra môi trường.