Bã mía dùng để làm gì? – Những công dụng bất ngờ của bã mía

Cây mía từ lâu đã là một loại cây thân thuộc trong cuộc sống của người dân Việt Nam. Mọi người thường biết đến lợi ích của cây mía mà ít ai biết rằng bã mía cũng có những công dụng bất ngờ. Vậy bã mía dùng để làm gì? Cùng điểm qua những lợi ích của bã mía qua bài viết dưới đây nhé!

Bảng tóm tắt: bã mía dùng để làm gì?

Lĩnh vực	Bã mía được làm thành	Ghi chú ngắn
Bao bì thực phẩm	Hộp cơm, hộp nhiều ngăn, tô, chén, đĩa, khay, ly, ống hút	Sợi bã mía ép định hình, thân dày, đựng được món nóng
Giấy	Bột giấy, túi giấy, sổ, thiệp	Nguồn nguyên liệu phi gỗ, giảm dùng gỗ
Vật liệu	Ván ép, tấm cách nhiệt	Cần xử lý và ép keo đạt chuẩn
Năng lượng	Chất đốt cho lò hơi, nhà máy đường, điện sinh khối	Tỏa nhiều nhiệt khi cháy
Nông nghiệp	Phân ủ hữu cơ, giá thể trồng nấm, phủ gốc, chậu ươm cây	Giữ ẩm, tơi xốp đất
Chăn nuôi	Thức ăn thô, chất độn chuồng	Thường phải xử lý, phối trộn trước khi dùng

Bã mía là gì?

Bã mía là phần xơ của cây mía sau khi đã ép nước, hoặc là sản phẩm phụ của các nhà máy ép đường. Phần bã mía chính là phần xác của cây mía sau khi đã qua chế biến.

Một số đặc điểm của bã mía:

Đặc điểm vật lý

Phần bã mía có dạng sợi, không tan trong nước cũng như các loại dung môi khác. Có màu trắng ngà, xanh nhạt, hay tím tùy vào đặc điểm ban đầu của từng loại mía. Các thành phần chính trong bã mía là chất xơ, nước và một lượng nhỏ các chất hòa tan.

Đặc điểm hóa học

Bã mía có thành phần hóa học bao gồm các chất sau: Xenlulozơ, Hemixenlulozơ, Lignin, và các chất hoà tan khác (tro, sáp, protein…). Các thành phần này có thể thay đổi tùy vào giống mía, điều kiện đất đai cũng như quy trình chăm sóc.

Khi cháy bã mía tạo ra các chất như CO2, SO2, N2, … Quá trình này tỏa ra rất nhiều nhiệt. Vì vậy mà nó được ứng dụng làm nguyên liệu đốt cho một số ngành.

Bã mía được dùng để làm gì?

Trước đây, bã mía thường được bỏ đi như một loại phế thải. Nhưng sau này người ta đã khám phá ra rất nhiều công dụng và ứng dụng trong nhiều lĩnh vực của đời sống. Dưới đây là một trong số đó.

Ứng dụng trong sản xuất bao bì công nghiệp.

Hiện nay, bã mía được sử dụng để tái chế những loại bao bì như hộp, tô, chén, khay, cốc, … Với chất liệu hoàn toàn tự nhiên, các sản phẩm đựng thức ăn từ bã mía đã được kiểm chứng là hoàn toàn đảm bảo vệ sinh thực phẩm và an toàn cho sức khỏe con người. Trong các điều kiện khác nhau, bã mía không phân hủy ra các chất độc hại, không ảnh hưởng đến sức khỏe người dùng. Đây là một trong những bao bì thân thiện với môi trường thay thế cho các đồ dùng một lần từ nhựa, túi nilon. 

Những sản phẩm tô, hộp, … làm từ bã mía có một số ưu điểm so với các hộp đựng thức ăn như sau:

• Hộp bã mía có khả năng chịu nhiệt tốt, chống dầu mỡ, chống nước. Được sử dụng để đựng nhiều loại thực phẩm từ canh, súp, đến những đồ ăn nóng, dầu mỡ.
• Có tính chắc chắn, cứng hơn so với những hộp xốp thông thường. Dễ dàng trong quá trình vận chuyển đồ ăn.
• Được làm 100% nguyên liệu bã mía tự nhiên, không có các chất phụ gia, an toàn, lành tính.
• Dễ phân hủy trong môi trường tự nhiên, thân thiện với môi trường. Điều này giúp làm giảm một lượng rác thải nhựa khổng lồ trong ngành thức ăn nhanh.
• Có thể sử dụng được trong lò vi sóng để hâm nóng thức ăn mà không bị ảnh hưởng đến chất lượng sản phẩm.

Ứng dụng trong nông nghiệp

Bã mía có thể được tận dụng để làm nguyên liệu ủ phân hữu cơ, tốt cho quá trình trồng trọt. Ngoài ra, nó cũng được sử dụng để làm giá thể trồng các loại nấm như nấm linh cho, nấm mèo, …

Ứng dụng trong công nghiệp

Bã mía khi cháy tỏa ra một lượng nhiệt lượng rất lớn vì thế mà nó trở thành một nguyên liệu lý tưởng cho những nhà máy điện, lò hơi. Bã mía trải qua quá trình chế biến tạo thành những viên nén rắn chắc. Chúng có đường kính 6 – 8mm, dài 15 – 30mm. Các viên nén này làm nguồn nhiên liệu đốt cho nhiệt lượng từ 4200 – 4700 Kcal/kg. Chúng thường được sử dụng trong hoạt động công nghiệp và dân dụng.

Dùng để sản xuất bột giấy

Trong khi nguồn nguyên liệu gỗ sản xuất giấy ngày càng trở nên cạn kiệt thì bã mía chính là một giải pháp hoàn hảo. Bởi bã mía có những tính chất tương tự như gỗ làm giấy. Hơn nữa, chúng ta lại có thể tận dụng nguồn nguyên liệu giá rẻ này, sẵn có. Đồng thời, thời gian trồng trọt cũng không lâu. Vì thế, sẽ không lo việc tàn phá môi trường một cách quá mức.

Những sản phẩm được làm từ bột giấy bã mía đã xuất hiện trên thị trường như: túi giấy, thiệp, sổ tay, … 

Sử dụng làm ván ép

Do thành phần hóa học của bã mía nên nó có thể được sử dụng để thay thế gỗ trong quá trình làm ván ép. Tuy nhiên, để đạt đạt được tiêu chuẩn yêu cầu thì nhà sản xuất cần trộn thêm một số nguyên phụ liệu khác như lá thông, vỏ cà phê, …

Một số công dụng khác của bã mía

Làm ống hút bã mía: bột bã mía được ép thành ống hút dùng một lần, thay cho ống hút nhựa. Bên em hiện tập trung vào ống hút giấy cho quán nước vì dễ in, nhiều cỡ.

Làm chậu ươm cây: chậu ép từ bã mía có thể đặt cả chậu xuống đất khi trồng, chậu tự mục dần, đỡ làm tổn thương rễ cây con.

Làm thức ăn và chất độn trong chăn nuôi: bã mía sau khi được xử lý, phối trộn có thể làm thức ăn thô cho trâu bò hoặc lót chuồng. Việc này cần làm theo hướng dẫn kỹ thuật của người nuôi, không dùng bã mía thô ẩm mốc.

Bao bì bã mía cho quán ăn: dùng vào món gì cho hợp

Trong các công dụng ở trên, làm bao bì đựng thức ăn là phần gần nhất với chủ quán. Câu hỏi thường gặp là: quán mình bán món này thì dùng hộp, tô hay đĩa bã mía loại nào? Bên em chia theo mô hình quán để anh chị dễ hình dung.

Quán cơm văn phòng, cơm phần

Hộp bã mía nhiều ngăn giúp tách cơm, thức ăn mặn và rau, món không bị lẫn nước khi giao. Hộp có dung tích lớn hợp với suất cơm đầy đặn như cơm gà, cơm sườn. Anh chị xem các mẫu trong danh mục bao bì bã mía để chọn số ngăn và dung tích hợp suất ăn của quán.

Quán poke, salad, bún trộn, đồ ăn healthy

Khách của nhóm quán này thường quan tâm đến bao bì thân thiện môi trường. Tô bã mía màu nâu tự nhiên đi cùng món nhiều màu sắc nhìn rất “ăn ảnh”, khách dễ chụp hình đăng mạng xã hội. Món có sốt nên chọn tô có nắp đậy kín để không tràn khi giao.

Quán cháo, súp, món nước

Tô bã mía có nắp cùng chất liệu giúp giữ nhiệt và hạn chế đổ khi chở xe máy. Với món nhiều nước, anh chị nên đổ vừa phải, không đầy tận miệng tô. Nếu quán đang dùng tô giấy cho món nước, có thể so sánh thêm hai loại để chọn loại hợp với món và cách giao của quán.

Tiệc, sự kiện, quầy đồ ăn vặt

Đĩa bã mía tiện cho tiệc buffet nhỏ, sự kiện công ty, quầy bánh trái cây: cầm chắc tay, dùng xong gom lại gọn. Đi kèm thìa, dĩa, khay cùng tông giúp bàn tiệc nhìn đồng bộ.

Cách chọn hộp bã mía cho đúng

• Theo suất ăn: ước lượng lượng cơm, thức ăn của một suất rồi chọn dung tích dư ra một chút, tránh nén món làm nắp không đóng được.
• Theo số món: món có nhiều phần (cơm, mặn, rau, canh) thì chọn hộp nhiều ngăn; món một phần (bún trộn, mì xào) chọn hộp một ngăn hoặc tô.
• Theo loại nắp: nắp bã mía liền thân gọn và đồng bộ; nắp PET trong giúp khách nhìn thấy món, hợp bày bán sẵn ở tủ.
• Theo cách bán: bán qua ứng dụng giao đồ ăn nên ưu tiên hộp đóng chắc; bán tại quầy có thể chọn mẫu nắp trong để trưng bày.

Lỗi hay gặp khi dùng bao bì bã mía

• Chọn hộp quá nhỏ: món bị nén, nắp không khớp, dễ bung khi giao.
• Đổ canh đầy tận miệng tô: dễ tràn khi xe xóc. Nên để chừa khoảng trống dưới nắp.
• Để nơi ẩm thấp: bao bì từ sợi tự nhiên nên bảo quản nơi khô ráo, tránh ẩm trước khi dùng.
• Cho nắp PET vào lò vi sóng: nếu khách cần hâm lại, nhớ dặn tháo nắp PET trước.
• Nhập một lúc quá nhiều mẫu: nên thử vài mẫu với món thật của quán trước, chọn được mẫu ưng ý rồi mới nhập nhiều.

Câu hỏi thường gặp về bã mía và bao bì bã mía

Hộp bã mía có đựng được món nóng, nhiều dầu mỡ không?

Bao bì bã mía được dùng nhiều cho món nóng và món có dầu mỡ như cơm chiên, gà rán. Với từng mã cụ thể, anh chị nhắn bên em món định đựng để được tư vấn mẫu hợp nhất.

Hộp bã mía có hâm lò vi sóng được không?

Nhiều dòng hộp bã mía dùng hâm lại được, riêng nắp PET thì phải tháo ra trước. Hướng dẫn cho từng mã bên em gửi khi liên hệ.

Bao bì bã mía khác gì hộp giấy?

Bã mía là sợi tự nhiên ép định hình, thân dày và cứng; hộp giấy đựng thức ăn nhẹ, dễ in logo đẹp. Nhiều quán dùng cả hai: bã mía cho món nhiều nước, nhiều ngăn; hộp giấy cho món khô, món cần in thương hiệu nổi bật.

Bã mía có in logo quán lên được không?

Bề mặt bã mía khó in trực tiếp như giấy. Cách hay dùng là dán tem logo lên nắp hoặc in túi giấy đựng kèm. Mẫu tem và số lượng báo khi liên hệ.

Mua hộp bã mía số lượng ít để thử được không?

Anh chị cứ nhắn bên em món và mẫu muốn thử, bên em tư vấn cách lấy hàng phù hợp. Số lượng và chi phí báo khi liên hệ.

Nên bảo quản bao bì bã mía thế nào?

Để nơi khô thoáng, tránh ẩm và tránh nắng trực tiếp, xếp chồng gọn trong thùng. Mở thùng tới đâu dùng tới đó để hộp luôn sạch.

Bã mía tiếng Anh là gì?

Bã mía tiếng Anh là bagasse (hoặc sugarcane bagasse). Vì vậy hộp bã mía thường được gọi là bagasse box, tô bã mía là bagasse bowl.

Bã mía sấy khô dùng làm gì?

Bã mía sấy khô dễ bảo quản hơn bã tươi, thường dùng làm chất đốt, nguyên liệu bột giấy, giá thể trồng cây và nguyên liệu ép bao bì. Sấy khô giúp hạn chế ẩm mốc khi lưu kho.

Vì sao nên dùng sản phẩm làm từ bã mía?

Bã mía là phụ phẩm có sẵn sau khi ép mía, tận dụng lại thay vì bỏ đi hay đốt. Với quán ăn, bao bì bã mía đứng form, đựng được món nóng và món có dầu, giúp quán thay dần hộp xốp. Nếu quán cần in logo đẹp hơn, anh chị có thể kết hợp với hộp giấy đựng thức ăn.

Kết luận

Hy vọng rằng qua bài viết này bạn đã biết thêm được nhiều điều thú vị qua câu hỏi “Bã mía dùng để làm gì?”. Tưởng chừng như những thứ bỏ đi nhưng khi khám phá lại có nhiều công dụng bất ngờ đến vậy. Chúng ta hãy không ngừng khám phá và làm mới những thứ xung quanh mình nhé!